آزاد

بسم الله الرحمن الرحیم

در زمان حاکمیت پادشاهان وعمال وابسته قاجارکشور دچار عقب ماندگی شدید شده بود،به همین دلیل استقلالی هم ازخود نداشت،این عقب ماندگی باعث شده بود که نگاه نخبگان جامعه به اروپای پیشرفته آن روز معطوف شود.

روشنفکری به معنای تنویرافکار و روشنگری موضوعی است که دراین دوره آغازشد.درآن زمان فرنگ رفتگان وتحصیل کردگان به عنوان روشنفکری الگویی جز غرب برای پیشرفت نداشتند، تاآنجاکه به مرور زمان این نگاه تبدیل به غرب زدگی ونتیجه ای جز افول افکارمترقی وروشنگر از نوع امیر کبیری نداشت. درنگاه این روشنفکران غرب زده، پیشرفت چیزی جزلایه ظاهری وشبیه سازی های تقلیدی ازغرب نبود وروشنفکران بابرداشتی سطحی از غرب چیزی جزگفتمان مدرن ونگاه غرب گرایانه به انسان و رد وانتقاد از آنچه درغرب مردود شده بود از جمله دین، نمی دیدند وبدون درنظرگرفتن تفاوت های فراوان بین تمدنات غرب وشرق ومطالعه سابقه فرهنگی ایرانی اسلامی و مردم، همه چیزرا درجاده غرب گرایی تعریف میکردند، که باید ازفرق سر تا ناخن پا غربی شد.

آنچه چکیده شعار روشنفکری از آن زمان تاکنون بوده،خوب وخوش و ارزشمند(فاخر) زندگی کردن است و همواره نیز خودشان خوب وخوش و فاخر در کنار گرسنگان زندگی کردند.

و در سویی دیگر روحانیت مردمی و متعهدباتوجه به نفوذ بین توده هاباروشنگری ونگاهی آزادبه جهان و غرب آنروز وحرکتهای مردمی ستارخانی و باقرخانی بنیانگذارنهضت اجتماعی سیاسی مشروطه شدند، ودر پس و به دنبال مردم و روحانیت، همسویی نامبارک روشنفکران بود، پذیرفتن این میهمان ناخوانده بدلیل مهمان نوازی ایرانی نتیجه ای جز به دار کشدن مشروعیت وترور اجتهادو کشتن سردارملی و انزوای سالار ملی،یعنی ملت، ودرآخردیکتاتوری رضاخانی و برداشتن حجاب وبی بندوباری و رسیدن به دروازه های تمدن خیالی محمدرضایی نداشت.

اگرچه در دوره های بعد روشنفکرانی بانگاهی نو ظهور کردند وبا رویگردانی از غرب زدگی و بازگشت به خویش وبانگاهی دوباره، به دین و مردم و روحانیت نزدیک شدند،ولی باز در این زمان می بینیم فسیل های زنده ای راکه شعارهای غرب زده وعقب مانده وارتجایی سرمیدهند وباکج فهمی غرب را الگوی خویش قرارداده وباپشت کردن به مردم، ساده لوحانه درکشورهای غربی شعارهای ضدملی وضد دینی وضد فرهنگی وترویج غرب زدگی و گاهی متاسفانه تا خودفروشی و وطن فروشی پیش رفته اند.       (محسن متین وفا)